Teren obecnego Bulwaru Staromiejskiego należał w przeszłości do szpitala im Babińskiego przy pl. Jana Pawła II. Zespół poszpitalny został wystawiony na sprzedaż w roku 2009, wkrótce odkryto na jego terenie pozostałości Bastionu Kleszczowego [1]. Po sprzedaży terenu inwestorowi, przeprowadzono wykopaliska, podczas których odkryto także relikt niedokończonego XII-w zamku oraz fragmenty kamieniarskie zidentyfikowane jako romańskie detale architektoniczne pochodzące ze zburzonego w 1525 roku opactwa na Ołbinie [2].
Bastion kleszczowy był jednym z pierwszych bastionów w Europie - wzniesiono go Okołu roku 1544 w celu wzmocnienia fortyfikacji w miejscu połączenia fosy z Odrą. Po zdobyciu Wrocławia przez armię napoleońską, fortyfikacje miejskie zostały zlikwidowane - pod czołową częścią bastionu kleszczowego została zdetonowana 1500-funtowa mina [3], części tylne zostały rozebrane do poziomu gruntu, dzięki czemu ich relikty zachowały się w doskonałym stanie. Wykopaliska przeprowadzone zostały w latach 20015-2020, a zabytki postanowiono wkomponować w powstający na tym terenie Bulwar Staromiejski.
Przedstawienie przebiegu dalszej części murów za pomocą cegieł [źródło: https://polska-org.pl/9512283,foto.html]
Ze względu na duży obszar stopień skomplikowania prac oraz zróżnicowany stan reliktów nie było możliwości wyeksponowania wszystkich odkryć - część została przedstawiona w formie zarysu na posadzce i murach, część barków południowego bastionu została zrekonstruowana w odległości ok 3m od oryginału. Relikt XII-w zamku wyeksponowano w całości w miejscu odkrycia przy ścianie arsenału [4].
Pozostałości Bastionu Kleszczowego [ źródło https://polska-org.pl/9545008,foto.html]
Na koordynatach znajdują się fragmenty murów - widoczne są m.in pozostałości klatki schodowej. W pobliżu znajdują się tablice informacyjne, z których należy odczytać rok pierwszego znanego przedstawienia bastionu (A). Na waypoincie "Rekonstrukcja" na wmurowanym w fasadę budynku kamieniu zobaczyć można datę (B). Lokalizacja kesza to :
N 51° 6.(B-857)' E 17° (A+56)/1000'
Można stamtąd podziwiać, również zabytkową, zaprojektowaną przez Maxa Berga elektrownię wodną Wrocław I z przepławką dla ryb.
Źródła:
[1] Torz, M (2010) Wrocław: Odkopią fortyfikacje pl. Jana Pawła II, Gazeta Wrocławska 8 listopada 2010,
[2] Kleszcz, J, Kmiecik, P, (2018) Sposób prowadzenia badań archeologiczno-architektonicznych, a możliwości wykorzystania ich wyników w procesie projektowym na przykładzie byłego Szpitala im. Babińskiego we Wrocławiu, Budownictwo i Architektura 17(1) (2018) 169–175
[3] Podruczny, G., Wichrowski, M, (2021) Plany Odtworzenia fortyfikacji Wrocławie z lat 1807-1830, Przegląd Historyczno-Wojskowy vol. XXII (LXXIII) issue 2 (276)
[4] Kmiecik, P, Szymaniec, P, (2021) Ekspozycja reliktów architektonicznych we współczesnej tkance urbanistycznej. Zagadnienia prawne i konserwatorskie na przykładzie Wrocławia, Builder; 290 (9): 44-47
Etap | Symbol | Typ | Współrzędne | Opis |
---|---|---|---|---|
1 |
![]() |
Punkt wirtualny | --- | Rekonstrukcja |