Pierwszy raz zwróciliśmy uwagę na to miejsce na początku 2023 roku. Przejeżdżając przez las zauważyliśmy dwie „krowy leśne” – łosie górujące nad zagłębieniem terenu. Samo zgłębienie nie wyglądało na naturalne.

W 2025 roku znaleźliśmy odpowiedź na pytanie, skąd wzięła się ta „dziura”. Jest to teren zrewitalizowanego mogilnika, czyli składowiska dla najbardziej niebezpiecznych substancji. W mogilnikach gromadzono na przykład nierozkładalne odpady trujące czy promieniotwórcze, przeterminowane środki ochrony roślin lub środki farmaceutyczne. No cóż, na wsiach mawiają: „Mój dziadek wywoził śmieci do lasu, mój ojciec wywoził, to ja też będę wywoził” (sarkazm). No to i odpady niebezpieczne składowano w przeszłości w lasach.

W mogilniku znajdującym się niedaleko Cecylówki Głowaczowskiej umieszczono 80 ton przeterminowanych środków ochrony roślin z dawnej Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Białobrzegach. Trafiły tam w latach 70-tych XX wieku. Na terenie mogilnika były 53 studnie wykonane z kręgów betonowych o średnicach 80 cm, 1 m i 1,2 m oraz głębokości 1,2-2,4 m. W 2010 roku Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego zlecił zewnętrznej firmie wywóz i zneutralizowanie odpadów. Wykonawca prac miał także wywieźć ok. 750 ton skażonej ziemi i betonu. Teren po mogilniku – zajmującym obszar 600 m2 – został przeznaczony do rekultywacji. Podczas prac ziemnych związanych z likwidacją składowiska odkryto 3 doły ziemne, w których znajdowały się zmieszane odpady przeterminowanych środków ochrony roślin i ich opakowania.

Łączna ilość wydobytych odpadów przeterminowanych środków ochrony roślin, zanieczyszczonej gleby i zanieczyszczonego gruzu wyniosła 157,52 ton, co niemal 2-krotnie przewyższyło ilość szacowaną na podstawie dokumentacji posiadanej przez Urząd Gminy Stromiec. Odpady przeterminowanych środków ochrony roślin przekazano do termicznego unieszkodliwienia specjalistycznym firmom, zaś odpady gleby zawierające substancje niebezpieczne oraz betonowe elementy konstrukcyjne unieszkodliwiono poprzez składowanie na składowisku odpadów niebezpiecznych w Koninie. Teren, na którym prowadzono prace wydobywcze, wypełniono warstwami mączki dolomitowej, czystego gruntu oraz humusu, a następnie dokonano nasadzeń drzew i krzewów. W celu monitoringu wód podziemnych wykonano 3 otwory obserwacyjne (piezometry) o głębokości 11,0 m każdy.

Źródło: Raport „Ocena efektywności likwidacji mogilników w województwie mazowieckim na podstawie wyników badań monitoringowych za lata 2011-2012”.

UWAGA! W logbooku macie zapisany kod, który stanowi element „hasła” prowadzącego do skrytki finałowej.

W skrytce znajdują się certyfikaty dla kilkunastu pierwszych znalazców. Jeśli znalazca skrytki zauważy, że certyfikaty się kończą (bo np. skrytkę odnajdzie grupa osób), prosimy o informację.

-----

Puszcza Stromiecka to teren położony między rzekami Wisłą, Radomką i Pilicą a drogą krajową nr 7 (S7). Tutejsze lasy były znane już w średniowieczu. Jan Długosz w swojej kronice pisał o Tatarach, którzy w 1241 roku najechali na Polskę i zatrzymali się w „wielkim lesie, który u Polaków zowią Stremech”. Ta prastara puszcza ucierpiała najbardziej podczas II wojny światowej – w trakcie walk o przyczółek warecko-magnuszewski latem 1944 roku zniszczone zostały 3 tysiące hektarów lasu, w tym 500 hektarów starodrzewu puszczańskiego, a ok. 7 tysięcy hektarów zostało przerzedzone, okaleczone i uszkodzone przez postrzelanie. To, co istnieje do dziś, opisujemy w naszych keszach.

-----

Skrytka powstała w ramach realizacji zadania publicznego pn. „Anima Loci rozwija aktywną turystykę na ziemi radomskiej i świętokrzyskiej”, dofinansowanego ze środków budżetu państwa w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030.