Buk zwyczajny – fagus sylvatica – to jedyny gatunek buka występujący w Polsce. Przez nasz kraj przebiega północno-wschodnia granica jego zasięgu. Na terenie Puszczy Stromieckiej buków jest niewiele, a tylko jeden z nich uzyskał status pomnika przyrody. Ten okaz ma ok. 32 m wysokości oraz 314 cm obwodu mierzonego w pierśnicy na wysokości 100 cm. Stromiecki buk został wpisany do rejestru pomników przyrody w 1994 roku i wówczas jego wiek oszacowano na 150 lat – to oznacza, że teraz ma ok. 180 lat.

Buki dożywają do 400 lat. Jeśli zasadzimy na podwórku młody okaz, prawdopodobnie nigdy nie dożyjemy jego „potomków”, bo buki owocują po raz pierwszy w wieku 60-80 lat. Jeden okazały buk potrafi dziennie wyprodukować ok. 7000 litrów tlenu, co wystarcza dla 50 ludzi. A hektar bukowego lasu rocznie odfiltrowuje z powietrza 50 ton pyłów. Napar z liści tego drzewa ma właściwości odkażające. Trójgraniaste orzeszki bukowe – tzw. bukiew – są chętnie zjadane przez zwierzęta, a w okresach głodu służyły za pokarm także i ludziom. Smażone stanowiły surogat kawy. Surowa bukiew spożywana w dużych ilościach jest szkodliwa ze względu na zawartość faginy – alkaloidu o właściwościach halucynogennych i toksycznych.

Nazwa buk pochodzi od anglosaskiego boc lub starogermańskiego Buche, stąd m.in. angielskie słowo book (książka). Ponoć w Skandynawii pierwsze manuskrypty spisywano na cienkich bukowych tabliczkach i dodatkowo oprawiano je w bukowe okładki. Natomiast według niektórych źródeł od łacińskiego Fagus wywodzi się nazwa instrumentu muzycznego – fagotu. Według legendy pewien kanonik chciał stworzyć fujarkę, która swym ciepłym i głębokim brzmieniem chwaliłaby Pana. Poszukując upragnionego dźwięku, do budowy instrumentu testował wiele gatunków drewna, ale tylko bukowe zadowoliło jego uszy. To tylko legenda, gdyż do budowy fagotu wykorzystuje się długo sezonowane drewno klonowe.

Źródło: www.umcs.pl

UWAGA! W logbooku macie zapisany kod, który stanowi element „hasła” prowadzącego do skrytki finałowej.

W skrytce znajdują się certyfikaty dla kilkunastu pierwszych znalazców. Jeśli znalazca skrytki zauważy, że certyfikaty się kończą (bo np. skrytkę odnajdzie grupa osób), prosimy o informację.

-----

Puszcza Stromiecka to teren położony między rzekami Wisłą, Radomką i Pilicą a drogą krajową nr 7 (S7). Tutejsze lasy były znane już w średniowieczu. Jan Długosz w swojej kronice pisał o Tatarach, którzy w 1241 roku najechali na Polskę i zatrzymali się w „wielkim lesie, który u Polaków zowią Stremech”. Ta prastara puszcza ucierpiała najbardziej podczas II wojny światowej – w trakcie walk o przyczółek warecko-magnuszewski latem 1944 roku zniszczone zostały 3 tysiące hektarów lasu, w tym 500 hektarów starodrzewu puszczańskiego, a ok. 7 tysięcy hektarów zostało przerzedzone, okaleczone i uszkodzone przez postrzelanie. To, co istnieje do dziś, opisujemy w naszych keszach.

-----

Skrytka powstała w ramach realizacji zadania publicznego pn. „Anima Loci rozwija aktywną turystykę na ziemi radomskiej i świętokrzyskiej”, dofinansowanego ze środków budżetu państwa w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030.