Trzcielska Pozycja Przesłaniania (niem. Tirschtiegelstellung) to umocnienia niemieckie wzniesione w latach 1937-39 i 1944, które powstały by powstrzymać ewentualny atak z marszu na pozycję MRU (Międzyrzecki Rejon Umocniony).

Armia Czerwona sforsowała trzcielskie umocnienia w dniach 25-29 stycznia 1945 roku. Pomimo krótkiej, bo trzydniowej obrony spełniły swoje zadanie wyhamowując impet Rosjan i dając czas Niemcom na przygotowanie obrony MRU i Linii Środkowej Odry (Oderstellung)

Tło historyczne:

Na mocy traktatu wersalskiego Niemcy nie mogły budować nowych umocnień i fortyfikacji. Z czasem kontrola z strony Aliantów stopniowo słabła i od 1934 r. na granicy z Polską zaczęły powstawać nowe umocnienia. W 1937 r. już po rozpoczęciu budowy MRU w X Wydziale Fortyfikacyjnym OKH (Oberkommando des Heeres, czyli niemieckie Naczelne Dowództwo Wojsk Lądowych) zatwierdzono plan budowy przygranicznych umocnień polowych. Zdecydowano się na wybudowanie jedynie 10-15% stanowisk bojowych, reszta miała zostać wzniesiona dopiero po ogłoszeniu mobilizacji. Było to bardziej ekonomiczne, gdyż obiekty ziemne i drewniano-ziemne wymagałyby stałej konserwacji i kontroli na znacznym obszarze.

W 1939 r., bezpośrednio przed agresją na Polskę na odcinku trzcielskim zaczęto budować umocnienia polowe. Obsadzono je na krótko na odcinku Pszczew-Trzciel oddziałami należącymi do 12. grupy Grenzschutzu, które po 1 września 1939 r., wkroczyły do Polski.

Pozycja Trzcielska była opuszczona do 1944 r., gdy po serii niepowodzeń na froncie wschodnim Niemcy zaczęli przygotowywać się do odparcia wojsk radzieckich. Do późnej jesieni 1944 ok. 8000 robotników kopało transzeje i przygotowywało stanowiska ogniowe. Zimą 1944/45 montowano przeszkody w ciekach wodnych. Ocenia się, że przed nadejściem frontu wykonano ok. 50% zaplanowanych prac.

Schemat Pozycji Trzcielskiej

Położenie i umocnienia Pozycji Trzcielskiej:

Wyznaczono ją na osi północ-południe w odległości do 10 km od ówczesnej granicy polsko-niemieckiej. Umocnienia miały ok. 95 km i stanowiły linię spinającą fortyfikację Wału Pomorskiego z Linią Środkowej Odry. Strukturę Pozycji Trzcielskiej tworzyła sieć konstrukcji ziemnych i drewniano-ziemnych (okopy, transzeje, rowy dobiegowe, stanowiska ckm-ów, armat ppanc i moździerzy) oraz rowy przeciwczołgowe, nieliczne schrony betonowe i konstrukcje hydrotechniczne. Przebieg linii opierał się o takie miejscowości lub ich okolice: Gościm, Lubiatów, Wiejce, Krobielewo, Stryszewo, Zielomyśl, Pszczew, Rybojady, Trzciel, Babimost, Kargowa, Klenica.

Część północna:

Ten Odcinek położony był w Puszczy Noteckiej - od miejscowości Gościm do wsi Wiejce. Znajdowały się tam 4 bunkry, które są okeszowane. Jego oś stanowil rów przeciwczołgowy.

Część środkowa:

Najważniejszy pod względem strategicznym środkowy odcinek łączący miasta Pszczew i Trzciel wykorzystywał naturalne przeszkody terenowe takie jak rzeka Obra i rynna licznych jezior obrzańskich. Odcinek ten był najbardziej rozbudowany, w miejscach nie osłoniętych przeszkodami terenowymi składał się z kilku linii okopów, rowów przeciwczołgowych i stanowisk ogniowych. Umocnienia ziemne uzupełniały schrony: dwa obiekty w okolicach Stryszewa, kolejne 2 obiekty na przesmyku między jez. Chłop i Wędromierz (okolice Borowego Młyna), oraz pod Rybojadami jeden obiekt obok posterunku Grenzschutzu zamaskowany jako budynek cywilny. Ponadto w okolicy Rybojadów na Obrze znajdował się jaz.

Część południowa:

W której się aktualnie znajdujemy, niestety jest to najmniej znany i słabo zbadany odcinek, w wyniku czego na Internecie nie ma prawie żadnych informacji na ten temat. Wiemy jedynie że ciągnął się od Trzciela aż do Klenicy, a składał się z umocnień ziemnych i opierał się o naturalne przeszkody. Za pomocą LiDARa można zobaczyć wszystkie nienaturalne zagłębienia terenu w tej okolicy, a tym samym zobaczyć w jaki sposób szły tutaj umocnienia. Na miejsce założenia kesza wybrałem jedne z ciekawszych pozostałości po umocnienia. Oprócz zwykłych okopów w tym miejscu znajdują się wielkie dziury lecz nie mam informacji na temat tego do czego mogły służyć, moje przypuszczenia są takie, że to może jakieś stanowiska moździerzy. Jeśli macie jakieś inne pomysły to się nimi podzielcie z chęcią poczytam:).

Mapka z skanem

Obrona Pozycji Trzcielskiej w 1945r.

Pozycja Trzcielska miała być broniona przez dwa korpusy armijne, po trzy dywizje każdy. Jednak błyskawiczne postępy Armii Czerwonej w czasie operacji wiślańsko-odrzańskiej rozpoczętej 12 stycznia 1945 r pokrzyżowały te plany. W pośpiechu zdołano przerzucić na rubież obronną odziały rezerwowe i Volkssturm. W walkach brały udział także przypadkowe odziały wycofujące się z Wielkopolski. Odcinek Babimost–Kargowa–Bojadła broniła 192 Dywizja Zapasowa, odcinek Trzciel-Babimost à 463 Dywizja, a odcinek od Międzychodu do Trzciela broniła 433 Dywizja.

Ponadto część znajdującej się w odwrocie 9 Armii, 466 batalion ze Skwierzyny i prawdopodobnie grupa bojowa SS Hauser stacjonująca wówczas w Brójcach.

Natomiast z drugiej strony do polsko-niemieckiej granicy zbliżały się armie radzieckie: 1 Gwardyjska Armia Pancerna, 8 Gwardyjska Armia, 69 Armia i 33 Armia wchodzące w skład 1 Frontu Białoruskiego.

O keszu:

Kesz znajduje się w jednej z dziur, kordy jak to w lesie mogą skakać, więc są zdjęcia pomocnicze. Na start w keszu znajduje się klasycznie logbook, ołówek oraz dodatkowe fanty ( Smyczka na wymianę za inne fanty, dwa GeoKrety oraz PWG – drewniaczek, który jest na wymianę za innego drewniaczka w skrzynce, więc proszę go nie zabierać).